KINH TẾ VĨNH LONG TẦM CAO MỚI

Nhìn từ Diễn đàn Hợp tác kinh tế ĐBSCL lần thứ 7 (MDEC Vĩnh Long - 2013):

Qua 7 lần tổ chức, có thể thấy rằng MDEC Vĩnh Long - 2013 có nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả và diễn ra một cách khoa học, gắn với yêu cần thực tế và những đòi hỏi bức xúc tại các địa phương trong vùng. Với mật độ làm việc dày đặc, chỉ trong hai ngày 25 và 26-11, đã diễn ra 9 hội thảo, hội nghị, thu nhận được nhiều ý kiến, sáng kiến của các nhà khoa học trong và ngoài nước, cán bộ quản lý cấp Bộ, ngành Trung ương, địa phương; cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước nhằm tìm ra giải pháp đưa mối quan hệ hợp tác, liên kết kinh tế giữa các tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long lên tầm cao mới, nhằm khai thác cho được tiềm năng, thế mạnh của vùng trong xu thế hội nhập, phát triển của quốc gia và thế giới. Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Văn Ninh, Trưởng Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ (giữa) cùng các đồng chí đến từ Trung ương, địa phương dự Hội nghị Xúc tiến đầu tư ĐBSCL năm 2013 - hoạt động chính thức và quan trọng tại MDEC Vĩnh Long - 2013. Đại diện Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ và Ngân hàng Chính sách xã hội ký hợp tác trong thực hiện các khoản vay tín dụng phục vụ thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Tại MDEC Vĩnh Long - 2013, đêm An sinh xã hội gắn với lễ khai mạc MDEC, Ban Tổ chức huy động được 719,4 tỷ đồng từ sự ủng hộ của các tổ chức ngân hàng, các tập đoàn kinh tế, TP. Hồ Chí Minh, TP. Hà Nội… Ảnh: Chương trình nghệ thuật chào mừng khai mạc MDEC Vĩnh Long - 2013.    Thực trạng về hạ tầng xây dựng thiếu đồng bộ, chất lượng nguồn nhân lực, cùng tư duy sản xuất luôn là rào cản trong tiến trình phát triển của vùng đất giàu tiềm năng, thế mạnh, với nền sản xuất nông nghiệp mang tầm ảnh hưởng đến an ninh lương thực của quốc gia và thế giới.    Bằng nhiều nỗ lực của các địa phương và tập trung đầu tư mạnh mẽ từ Trung ương, dù chưa thật sự đáp ứng theo nhu cầu phát triển mang tính hội nhập liên vùng và khu vực, nhưng có thể thấy rằng, hạ tầng giao thông nói riêng của vùng đã có nhiều chuyển biến đáng kể. Hệ thống giao thông bộ đã kết nối hoàn toàn giữa các tỉnh, thành trong khu vực, với    TP. Hồ Chí Minh và các nước trong khu vực, tạo điều kiện rất lớn trong lưu thông hàng hóa, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp, tạo đà và động lực mạnh mẽ trong hợp tác phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội.     Điều dễ nhận thấy, khi hạ tầng phát triển sẽ tạo dựng nên hình ảnh mới, nguồn lực mới, là điểm đến trong thu hút đầu tư trong và ngoài nước. Thống kê từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho thấy, đến ngày 20-10-2013, vùng ĐBSCL có 825 dự án FDI với tổng vốn đăng ký trên 11,2 tỷ USD. Tuy nhiên, một thực tế cần nhìn nhận, phần lớn các dự án đầu tư tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, với 663 dự án, vốn đăng ký 7,79 tỷ USD; lĩnh vực kinh doanh bất động sản có 11 dự án với 1,88 tỷ USD đăng ký. Là vùng trọng điểm về nông nghiệp của cả nước và thế giới, nhưng đầu tư FDI cho lĩnh vực nông, thủy sản chỉ chiếm 9,1% số dự án, chiếm 2,1% vốn đăng ký của cả vùng. Nếu lấy con số trên 11,2 tỷ USD đầu tư vào vùng từ dự án FDI so với trên 227,5 tỷ USD của cả nước (riêng 10 tháng đầu năm nay, toàn vùng chỉ thu hút 555,49 triệu USD từ nguồn FDI, chỉ chiếm 2,9% so với cả nước). Cũng đủ để thấy nguồn đầu tư nước ngoài vào vùng luôn trong tình trạng ảm đạm. Thêm vào đó, việc thu hút FDI phân bổ không đồng đều, chủ yếu ở các tỉnh: Long An, Kiên Giang, Tiền Giang. Ở Cà Mau, dù là một trong bốn tỉnh trọng điểm của vùng, có nhiều lợi thế trong phát triển nuôi trồng thủy sản và kinh tế biển, đảo, nhưng nhiều năm qua chưa thu hút được dự án FDI nào.     Không khó tìm ra câu trả lời trước thực trạng trên, bởi đầu tư hạ tầng dù có phát triển nhưng thiếu đồng bộ. Chưa tận dụng và khai thác hiệu quả lợi thế về vị trí địa phương trong mối tương quan với các nước trong khu vực, trong đó phải kể đến hạn chế trong phát triển cảng biển, cảng sông. CẦN LINH HOẠT TRONG CHÍNH SÁCH THU HÚT ĐẦU TƯ    Nhu cầu thực tế và mang tính cấp bách nhằm tạo dựng nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long là đầu tư trực tiếp vào sản xuất nông nghiệp, nhằm tạo mối quan hệ trong liên doanh, liên kết, cho ra những dòng sản phẩm nông nghiệp đa dạng với chất lượng, hiệu quả mang tính cạnh tranh cao. Tuy nhiên, các nhà đầu tư thẳng thừng cho rằng đầu tư trực tiếp vào sản xuất tại vùng luôn trong tình trạng rủi ro cao, vì phần lớn tư duy sản xuất của nông dân trong khu vực còn nhiều hạn chế, sản xuất nhỏ lẻ, tự cung - tự cấp. Liên kết sản xuất bốn nhà hay tạo ra chuỗi sản phẩm nông nghiệp vẫn chỉ là mô hình, chưa thật sự đi sâu vào cuộc sống, làm thay đổi được tập quán sản xuất. Điệp khúc được mùa, mất giá và ngược lại cứ tái diễn. Mối quan hệ giữa sản xuất và chế biến chưa có cơ chế áp dụng hiệu quả, và thế là cứ để cho thị trường quyết định, thương lái thao túng giá, nhà đầu tư và người sản xuất trực tiếp luôn “dè chừng” nhau. Dù đã nhiều lần đề xuất, một lần nữa tại MDEC Vĩnh Long - 2013 lần này, ông Chu Văn An, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Thủy sản Minh Phú - Cà Mau, tiếp tục đề xuất giải pháp doanh nghiệp cùng liên kết sản xuất với nông dân dưới sự đầu tư nguồn vốn từ ngân hàng. Tuy nhiên, vấn đề này xem ra rất khó thực hiện bởi có quá nhiều cơ chế pháp lý ràng buộc, chưa phù hợp với tư duy sản xuất hiện tại của nông dân…    Linh hoạt trong chính sách thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư vào vùng phải dựa trên mối quan hệ liên kết một cách sáng tạo, chủ động của các địa phương, cùng việc ban hành cơ chế thu hút đầu tư đặc thù cho vùng từ Trung ương. Đến giờ này, nhìn vào thực tế thì sự liên kết, hợp tác kinh tế giữa 13 tỉnh, thành trong vùng chỉ có thể dừng lại ở cụm từ “đồng thuận”; chưa thấy có sự hợp tác song phương, nhất là các tỉnh, thành lân cận, có điều kiện phát triển kinh    tế - xã hội giống nhau. Tại các hoạt động chính thức của MDEC Vĩnh Long 2013, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các nhà khoa học tỏ ra luyến tiếc khi chưa thể mạnh tay tham gia đầu tư trực tiếp vào khai thác tiềm năng và thế mạnh của vùng. Các ý kiến cho rằng công tác xúc tiến, quảng bá hình ảnh của vùng, từng địa phương trên các lĩnh vực đã qua còn nhiều hạn chế, chưa lan tỏa và thiếu sức cuốn hút đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là các chính sách khuyến khích đầu tư tại các địa phương chưa thực sự hấp dẫn.    Vùng ĐBSCL có thực sự chuyển mình hay không, rất cần có sự liên kết, hợp tác một cách cụ thể bằng những việc làm thiết thực, những cam kết mang tính ràng buộc nhằm tạo nên sức mạnh nội lực tổng hợp, vươn tầm và nâng cao sức ảnh hưởng đối với quốc gia, khu vực và thế giới. MDEC là diễn đàn mở để các nhà quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, các nhà khoa học cùng luận bàn tìm ra giải pháp trong hợp tác, liên kết cùng phát triển. Tuy nhiên, trong một thực tế nào đó, nông dân - chủ thể trực tiếp sản xuất, làm ra sản phẩm nông nghiệp vẫn đứng ngoài cuộc, chưa tìm được tiếng nói chung, ít nhất là tỏ rõ quan điểm nhằm đại diện giai cấp nông dân trong mối quan hệ hợp tác, liên kết vùng.   138 dự án được các tỉnh, thành vùng ĐBSCL mời gọi các nhà đầu tư tham gia đầu tư với tổng nguồn vốn trên 416 ngàn tỷ đồng và 1,89 tỷ USD tại MDEC Vĩnh Long - 2013. Cũng tại diễn đàn lần này, đã có 26 dự án được trao cho các nhà đầu tư với tổng nguồn vốn trên 6 ngàn tỷ đồng và 93 triệu USD; trao 4 chủ trương đầu tư và 2 hợp đồng tín dụng ngân hàng. http://www.baoanhdatmui.vn